1. Home
  2.   Onderwerpen
  3.   Curatieve gezondheidszorg
  4.   Apotheken
  5.   Grensapotheken
  6. Toezicht op grensapotheken

ApothekenToezicht op grensapotheken

In Nederland leveren sommige apotheken geneesmiddelen aan mensen die in een andere EU-lidstaat wonen. Soms verkopen die apotheken hun geneesmiddelen ook via internet. Deze (grens)apotheken leveren zorg die over grenzen van landen heengaat.

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) toetst of apotheken goede zorg bieden op basis van Nederlandse wetgeving en beroepsnormen. Het probleem is dat grensapotheken niet altijd aan de Nederlandse wetgeving en beroepsnormen kunnen voldoen. Dat komt doordat de regels van het land waarin hun patiënten wonen anders zijn. En dat is een risico voor de veiligheid van de patiënt.

Uitzondering door Europese regelgeving

Op Europees niveau moeten goederen en diensten over (Europese) grenzen vrij worden aangeboden, zonder handelsbelemmering. Maar in Europa zijn de eisen aan de kwaliteit van de geneesmiddelenvoorziening niet in elk land op dezelfde manier gewaarborgd. Om die reden is een uitzondering op het gebruikelijke beleid van toepassing op grensapotheken.

Hoe toetst de IGZ grensapotheken

Bij alle openbare apotheken toetst de IGZ de kwaliteit van de verleende farmaceutische zorg aan de de Geneesmiddelenwet en de Nederlandse wettelijke norm ‘goede zorg’. Die norm wordt ingevuld door Nederlandse beroeps- en veldnormen. De inspectie staat in haar toezicht op grensapotheken afwijkingen van de Nederlandse wettelijke norm toe.

Hiervoor gelden wel strikte voorwaarden:

  • De grensapotheek levert alleen geneesmiddelen aan patiënten die in een andere EU-lidstaat wonen. 
  • De apotheek voldoet aan de wet- en regelgeving van de EU-lidstaat waarin de patiënt woont en toont dit aan. 
  • De grensapotheek overlegt hiervoor een schriftelijke verklaring aan de IGZ. Deze verklaring is afkomstig van de bevoegde autoriteit van het land waarin de patiënt woont. Een bevoegde autoriteit is bijvoorbeeld een inspectie of ministerie.

Voor de overgangstermijn naar deze uitzondering wordt een half jaar aangehouden. Na deze overgangstermijn (vanaf september 2017) zal de inspectie daarop handhaven. Zie ook deze brief (pdf-bestand, 407 kB) die de inspectie in maart 2017 naar apothekers heeft verstuurd.

Wanneer wel maatregelen?

Als de grensapotheek op verzoek geen schriftelijke verklaring kan overleggen waarin wordt gemeld dat er wordt voldaan aan ’goede zorg‘ in het land waar de patiënt woont, dan toetst de IGZ aan de Nederlandse normen. Als de grensapotheek daar niet aan voldoet, dan neemt de inspectie daarop maatregelen. De IGZ vindt dan dat er onvoldoende garantie is dat goede zorg wordt geleverd.