Publieke GezondheidszorgCrisisbeheersing en rampenbestrijding
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) houdt toezicht op crisisbeheersing en rampenbestrijding toezicht op 3 manieren:
- Preventief: zijn zorginstellingen voorbereid op een ramp of crisis?
- Actief: in de rol van rijksheer tijdens een ramp of crisis.
- Evaluatief: was de geleverde zorg tijdens een ramp of crisis van voldoende kwaliteit?
Voorbereiding van zorginstellingen op een ramp of crisis
Zorginstellingen moeten altijd en aan iedereen verantwoorde zorg kunnen bieden, ook als er een ramp of crisis is met veel slachtoffers. Gelukkig komt dit niet zo vaak voor. Maar omdat het lastig is om in rampomstandigheden te werken, is het belangrijk dat zorgverleners goed zijn voorbereid op zulke situaties. Er zijn verschillende toezichthouders die zich bezighouden met de voorbereiding op rampen en crises. Daarom werkt de IGZ vaak samen de Inspectie Veiligheid en Justitie (IVenJ) en de Inspectie Militaire Gezondheidszorg (IMG). Dit zorgt er ook voor dat organisaties niet ‘dubbel’ worden geïnspecteerd.
Toezicht op voorbereidingen op rampen en crises
Het toezicht door de inspecties op voorbereidingen op rampen en crises bestaat uit het toetsen aan wet- en regelgeving van 3 belangrijke onderdelen:
- Planvorming. Hierin beschrijft een instelling hoe zij om gaat met korte en langdurige crises en rampen. Hierbij staan de acties die direct in gang gezet worden. Van het alarmeren van deelnemers aan een crisisorganisatie, tot het organiseren van zorg tijdens een langere periode van crisis, in bijvoorbeeld een continuïteitsplan.
- Samenwerkingsafspraken: Belangrijk in de plannen zijn de samenwerkingsafspraken met andere instellingen. Op die manier kunnen instellingen bij grote drukte taken van elkaar overnemen. Ook moeten afspraken worden gemaakt met organisaties die aanvullende zorg verlenen in een keten (bijvoorbeeld tussen een Regionale ambulancevoorziening (RAV) en een >ziekenhuis).
- Oefenen: Om goed voorbereid te zijn op een ramp of crisis, is het van groot belang dat zorginstellingen oefenen. Dit gebeurt bij voorkeur zowel intern, als met andere zorgpartners en ook multidisciplinair (Met bijvoorbeeld politie en brandweer). Door regelmatig te oefenen kunnen hulpverleners efficiënter handelen en weten ze wat ze van de andere partijen kunnen verwachten.
Meer informatie
De rol van de IGZ tijdens een ramp of crisis
Tijdens rampen of crises zijn zorginstellingen vooral heel druk met de hulpverlening aan slachtoffers. Het spreekt voor zich dat een toezichthouder daarbij geen taak heeft. Toch kunnen de inspecteurs van de IGZ een speciale rol vervullen, namelijk als rijksheer namens het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Dit is een wat verouderde titel die ook in andere werkgebieden wordt gebruikt. Een uitgebreide beschrijving van al deze rijksheren in Nederland kunt u terugvinden in het rapport Van Rampenbestrijding naar Crisisbeheersing. De betekenis van de rijksheren voor de Veiligheidsregio.
Meer informatie
De rijksheren zijn IGZ-inspecteurs die piketdienst draaien en tijdens ramp- of crisissituaties kunnen deelnemen aan een zogeheten regionaal beleidsteam. Dit team heeft de leiding bij rampen die de gemeentegrens (dreigen te) overstijgen. De rijksheren schuiven daar niet aan als toezichthouder, maar vervullen vooral een rol als kennisbron van de gezondheidszorgsituatie voor de andere crisispartners en als contactpersoon tussen het veld en het ministerie van VWS. Tenslotte kan een rijksheer in uiterste gevallen doorzettingsmacht uitoefenen richting gezondheidszorginstellingen. Daarnaast kunnen rijksheren tijdens een ramp of crisis als inhoudelijk adviseur deelnemen aan beleids- of operationele teams op het Ministerie van VWS.
Evaluatieonderzoek na een ramp of crisis
Na een ramp of crisis rijst vaak al snel de vraag hoe het heeft kunnen gebeuren en vooral ook hoe een vergelijkbare situatie in het vervolg kan worden voorkomen. De Onderzoeksraad voor de Veiligheid stelt dan over het algemeen een onderzoek in. Maar ook ministers kunnen op hun specifieke beleidsterrein, al dan niet naar aanleiding van Kamervragen, zaken die niet helemaal goed zijn verlopen willen uitzoeken. De minister van veiligheid en justitie neemt hierin vaak het voortouw en vraagt aan zijn inspectie om een onderzoek te doen. Als de zorginstellingen een belangrijke rol speelden tijdens en na de ramp, wordt de IGZ hier ook bij betrokken.
Meer informatie
Meer informatie