1. Home
  2.   Onderwerpen
  3.   Verpleging en langdurige zorg
  4.   Zorg voor mensen met een beperking
  5. Omgaan met mensen met EMB

Zorg voor mensen met een beperkingOmgaan met mensen met EMB

In Nederland zijn ongeveer 10.000 mensen met een ernstig meervoudige beperking (EMB). Mensen met een ernstig meervoudige beperking worden niet altijd begrepen. Ze kunnen zich vaak niet met woorden verstaanbaar maken en bijvoorbeeld alleen maar geluiden voortbrengen. Als zorgverleners deze mensen niet begrijpen, leidt dat tot risico’s in de zorg. De inspecteur toetst bij zijn bezoek onder andere of de zorgverlener goed luistert naar de cliënt. Begrijpt hij de cliënt goed? Is de kwaliteit van de zorg aan deze groep mensen voldoende? Hiervoor krijgt de inspecteur een nieuw hulpmiddel, het instrument-EMB.

Inspecteur gaat observeren

Krijgt iemand overdag activiteiten aangeboden die hij of zij zinvol of leuk vindt? Wordt zijn lerend vermogen aangesproken, hoe klein het ook is? Mensen met ernstig meervoudige beperking kunnen vaak niet zelf aangeven wat ze willen of wat ze nodig hebben. Hoe kan een inspecteur toetsen of de zorg aansluit bij de wensen van deze cliënten?

Naar boven

Inspecteur onderzoekt wat hij heeft gezien

Omdat mensen met ernstig meervoudige beperking niet zelf kunnen vertellen wat ze vinden van de zorg, gaan inspecteurs het nieuwe instrument-EMB testen. Dit instrument helpt ze te toetsen hoe de cliënt de zorg ervaart. Onderdeel van het instrument is Short Observational Framework for Inspection (SOFI). Dit is ontwikkeld door de Bradford universiteit en CQC, de Engelse inspectie.

Met deze observatiemethode bekijken de inspecteurs een poos de cliënten en hun omgeving. Bijvoorbeeld hoe reageren zorgverleners op een cliënt en andersom. Hierna volgen gesprekken met zorgmedewerkers, behandelaren en cliëntvertegenwoordigers. Ook onderzoekt de inspecteur het zorgdossier. In de gesprekken worden een aantal observaties en situaties die de inspecteurs hebben gezien besproken. Hierover stelt de inspectie vragen. Zo krijgen de inspecteurs een beter beeld hoe een cliënt met een ernstig meervoudige beperking de zorg ervaart.

Naar boven

Observatiemethode niet onbekend bij inspectie

In 2014 ging de inspectie voor het eerst de methode SOFI uitproberen bij twintig instellingen waar mensen wonen met dementie. SOFI maakt ook onderdeel uit van het instrument Onbegrepen Gedrag.

De belangrijkste conclusie van deze bezoeken was dat SOFI de inspecteur goed helpt. Hij krijgt zo een goed beeld hoe cliënten de zorg ervaren. De bespreking van de observaties met de zorgverleners helpt hen kritisch te kijken naar het eigen handelen en zo de zorg verder te verbeteren.

De inspectie heeft hiermee in 2015 nog meer ervaring opgedaan. Afgelopen voorjaar besloot de inspectie het nieuwe instrument met de observatiemethode SOFI de komende jaren in de verpleeghuissector te gaan gebruiken. Ook besloot ze SOFI te gaan gebruiken in het toezicht op de zorg aan mensen met ernstig meervoudig beperking

Naar boven

Waar moet zorg aan voldoen?

De inspectie gaat najaar 2016 het instrument-EMB uittesten. Daar is een traject aan vooraf gegaan. Op twee locaties in de gehandicaptenzorg is eind 2015 een bezoek gedaan om bijvoorbeeld de observatiemethode SOFI te testen. Daaruit bleek dat SOFI goed bruikbaar is als onderdeel van een bezoekdag. Ook bleek dat er pas met dit nieuwe instrument-EMB geoordeeld kan worden over de kwaliteit van zorg aan ernstig meervoudig beperkte mensen, als duidelijk is aan welke eisen deze zorg moet voldoen.

De IGZ liet een onderzoek uitvoeren. Hieruit bleek dat goede zorg voor ernstig meervoudig beperkte mensen voldoet aan een aantal kernpunten:

1. De cliënt is een uniek persoon en ontvangt zorg op maat
Zorginstelling en cliënt hebben afspraken gemaakt over de ondersteuning die de cliënt nodig heeft. Deze afspraken zijn gebaseerd op beeldvorming over het functioneren, over de ondersteuningsbehoeften en over de cliëntgebonden risico’s.
De gezondheidsrisico’s zijn in beeld en deze worden tot een minimum beperkt of gemotiveerd geaccepteerd.

2. De cliënt heeft, waar mogelijk, zelf de regie. De cliënt wordt zo nodig ondersteund bij het uitvoeren van eigen regie
De cliënt krijgt aantoonbaar individuele aandacht waarbij hij/zij passende keuzemogelijkheden en ruimte voor eigen initiatief ervaart. Ouders/cliëntvertegenwoordigers zijn actief en betrokken bij de keuze, besluitvorming en evaluatie.

3. Cliënten mogen rekenen op professionals die op een methodische wijze en multidisciplinair werken
Professionals werken methodisch in een proces van observeren, interpreteren, doelen stellen, interventies toepassen en evalueren. De betrokken professionals stemmen de afspraken over benodigde zorg aantoonbaar af op de wensen en behoeften van de cliënt. De cliëntvertegenwoordiger is hierbij betrokken.

4. Cliënten mogen rekenen op professionals met voldoende actuele kennis en vaardigheden voor de zorg aan mensen met EMB
Professionals beschikken over actuele kennis en vaardigheden om zorg te kunnen verlenen aan cliënten met EMB.

5. Medewerkers werken op een verantwoorde manier met relevante, actuele richtlijnen, protocollen en/of werkinstructies
Professionals handelen volgens beroepsstandaarden, protocollen en richtlijnen. Afwijken hiervan is alleen mogelijk als de afwijking is besproken en op cliëntniveau is vastgelegd.

6. Medewerkers werken cliëntgericht
Medewerkers geven betekenis aan lichaamstaal en stemmingen. De cliënt krijgt aantoonbaar de zorg en ondersteuning die is afgestemd is op zijn/haar wensen en behoeften.

7. De zorgorganisatie werkt met en volgens een visie op zorg aan cliënten met EMB
De organisatie hanteert een visie op zorg aan cliënten met EMB die in de praktijk uitgevoerd wordt. De zorgorganisatie voldoet aan de randvoorwaarden voor het leveren van goede zorg.

Naar boven

Testperiode

De inspectie gaat najaar 2016 dit instrument-EMB testen in acht instellingen. De inspecteurs gaan onderzoeken of zorgmedewerkers goed luisteren naar de mensen die de zorg ontvangen. De inspecteurs beoordelen ook de totale kwaliteit bij deze instellingen.

Meer informatie

Naar boven